Kỹ năng diễn giải (paraphrase) trong VSTEP: cách luyện cho Đọc và Viết
Vì sao cần diễn giải trong VSTEP?
Ở phần Đọc, nhiều câu hỏi không dùng đúng từ trong bài mà diễn giải lại ý của đoạn văn. Nếu bạn chỉ tìm từ khóa giống y hệt, bạn sẽ bỏ lỡ câu trả lời đúng hoặc bị đánh lừa bởi phương án gây nhiễu chứa từ giống bài nhưng sai ý. Ở phần Viết, câu mở đầu thường cần diễn giải lại đề bài bằng từ của bạn — chép nguyên câu đề bị trừ điểm vì giám khảo không thấy được vốn từ và ngữ pháp của bạn.
5 kỹ thuật diễn giải
- Đổi từ loại: "The rapid growth of tourism" → "Tourism has grown rapidly". Danh từ hóa động từ, hoặc ngược lại.
- Dùng từ đồng nghĩa: "increase" → "rise, go up, grow"; "important" → "significant, crucial, essential". Chọn từ đồng nghĩa gần nghĩa nhất, không chỉ tra từ điển rồi ghép đại.
- Đổi chủ động/bị động: "The government built the bridge" → "The bridge was built by the government". Hữu ích khi câu gốc quá dài hoặc cần nhấn vào đối tượng khác.
- Đổi cấu trúc câu: tách một câu dài thành hai câu ngắn, hoặc gộp hai câu ngắn bằng từ nối. Đổi vị trí mệnh đề: "Although it is expensive, the city attracts tourists" → "The city attracts tourists despite being expensive".
- Thay cụm bằng mệnh đề (và ngược lại): "Due to heavy rain, the match was cancelled" → "Because it rained heavily, the match was cancelled".
Áp dụng vào phần Đọc
Khi đọc câu hỏi, gạch chân từ khóa rồi tự hỏi: "Đoạn văn có thể diễn đạt ý này bằng cách nào khác?". Ví dụ câu hỏi hỏi về "a decline in sales" thì đoạn văn có thể viết "sales fell" hoặc "the company sold fewer products". Luyện bằng cách lấy một câu trong bài đọc cũ, tự diễn giải lại 2–3 cách, rồi so với câu hỏi mẫu của VSTEP để xem cách diễn đạt nào gần với đề thật.
Áp dụng vào phần Viết
Với Task 2 (bài luận), câu mở đầu nên diễn giải lại đề bài, không chép nguyên văn. Ví dụ đề: "Some people think students should be allowed to use smartphones in class." Câu mở bài có thể viết: "Whether learners should be permitted to use mobile phones during lessons is a question that divides opinion." Với Task 1 (thư/email), bạn có thể diễn giải lại lý do viết thư ở câu đầu thay vì lặp lại đề.
3 lỗi hay gặp
- Diễn giải sai nghĩa: đổi từ nhưng làm lệch ý gốc, ví dụ đổi "may" (có thể) thành "will" (chắc chắn). Luôn kiểm tra lại nghĩa sau khi viết lại.
- Chỉ đổi 1–2 từ: giữ gần như nguyên cấu trúc câu, dễ bị xem như sao chép. Nên đổi cả từ vựng và cấu trúc.
- Dùng từ đồng nghĩa không đúng ngữ cảnh: "big" và "great" không luôn thay thế được nhau. Tra ví dụ câu mẫu trước khi dùng từ lạ.
Cách luyện mỗi ngày
- Mỗi ngày lấy 3 câu từ một bài đọc hoặc bài báo, viết lại mỗi câu bằng 2 cách khác nhau.
- Luyện viết lại đề bài Task 2 thành câu mở bài, không nhìn lại đề trong 1 phút rồi so sánh.
- Ghi lại các nhóm từ đồng nghĩa thường gặp theo chủ đề (giáo dục, môi trường, công nghệ...) để dùng linh hoạt hơn.
Xem thêm: chiến lược làm bài Đọc VSTEP và cách viết bài luận VSTEP Task 2.